Quả bòn bon trồng ở đâu ngon nhất? Mùa bòn bon tháng mấy?

Bòn bon là thức quà nhiệt đới quen thuộc với vị chua ngọt thanh tao, luôn được người sành ăn săn đón mỗi khi vào vụ. Tuy nhiên, để biết chính xác bòn bon trồng ở đâu cho hương vị ngon nhất, hay quả bòn bon có vào mùa nào, thì không phải ai cũng rành rẽ. Hãy cùng Vườn Nhà Tía Má ngược dòng lịch sử và xuôi về các vùng miền để khám phá trọn vẹn về loại quả thú vị này.

Quả bòn bon xuất xứ ở đâu? Nguồn gốc của quả bòn bon rừng

Trước khi tìm hiểu vùng trồng tại Việt Nam, nhiều người thường thắc mắc quả bòn bon xuất xứ ở đâu. Bòn bon (nhiều nơi gọi là lòn bon, loòng boong) mang tên khoa học là Lansium domesticum, thuộc họ Xoan. Thực chất, xuất xứ quả bòn bon vốn có nguồn gốc từ bán đảo Mã Lai. Ban đầu chúng chỉ là những quả bòn bon rừng mọc hoang dã, sau đó dần lan rộng và được thuần hóa khắp khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Philippines và Nam Á.

Cây bòn bon thuộc thân gỗ, khi trưởng thành có thể cao tới 15-20 mét, lá kép lông chim che rợp bóng mát. Điểm đặc trưng nhất là quả mọc thành từng chùm đeo bám dọc từ thân ra cành. Lớp vỏ ngoài mang màu vàng nhạt hoặc trắng hồng, ấp ủ bên trong 5 múi mọng nước, trong veo.

Bòn bon được trồng ở đâu nhiều nhất tại Việt Nam?

Tại nước ta, giống cây này đã du nhập từ lâu. Vậy hiện nay bòn bon trồng nhiều ở đâu? Chúng đã chọn lọc ra được những vùng đất “vàng” để sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ nhất.

Bòn bon Quảng Nam và câu chuyện lịch sử về sản vật tiến vua

Nếu phải tìm một đáp án chính xác nhất cho câu hỏi bòn bon trồng ở tỉnh nào ngon và trứ danh nhất, thì Quảng Nam chính là câu trả lời. Ba địa phương gồm Tiên Phước, Đại Lộc và Quế Sơn sở hữu chất đất đai sỏi đá vùng đồi núi, kết hợp khí hậu chênh lệch ngày đêm đã tạo ra môi trường lý tưởng cho cây bòn bon. Đặc biệt, thương hiệu bòn bon Tiên Phước (huyện trung du của tỉnh) hiện đang sở hữu diện tích canh tác lên tới gần 120ha, mang lại nguồn thu nhập bền vững cho nông dân mỗi độ thu vàng.

Ít ai biết, bòn bon Quảng Nam còn mang trong mình một giai thoại lịch sử. Tương truyền, trong những ngày chúa Nguyễn Ánh (vua Gia Long sau này) bôn tẩu tại vùng rừng núi thượng nguồn sông Ô Da, đoàn quân đã may mắn tìm thấy rừng bòn bon chín mọng để giải khát, nạp năng lượng qua cơn bĩ cực. Ghi nhớ ân tình của loài cây rừng, đến năm 1829, vua Minh Mạng đã chính thức ban tên “Nam trân” (nghĩa là món quả quý của phương Nam) cho bòn bon. Từ đó, loại quả này trở thành sản vật trân quý dâng lên các bậc đế vương triều Nguyễn vào mỗi dịp lễ lạt.

Vùng đất phù sa Đồng bằng sông Cửu Long

Song song với dải đất miền Trung, nếu bạn thắc mắc trái bòn bon trồng ở đâu khác nữa, thì loại cây này cũng bén rễ và trở thành loại trái cây chủ lực ở nhiều tỉnh miền Tây Nam Bộ như Bến Tre, Vĩnh Long, Cần Thơ hay Hậu Giang. Nhờ hưởng trọn nguồn nước ngọt quanh năm và lượng phù sa màu mỡ, cây bòn bon miền Tây thường cho năng suất rất cao. Trong đó, miệt vườn Cái Mơn (Bến Tre) là cái tên sáng giá nhất với những chùm bòn bon no tròn, mang hương vị ngọt đậm đà xen lẫn chút chua thanh rất đặc trưng.

Bòn bon có thể sinh trưởng ở miền Bắc hay không?

Nhiều khách hàng phía Bắc thường thắc mắc bòn bon ở đâu, có trồng được ở khí hậu lạnh không. Theo đặc tính sinh học, bòn bon ưa khí hậu nhiệt đới êm dịu, mức nhiệt trung bình khoảng 27 độ C và chịu lạnh khá kém. Trước đây, cây hầu như chỉ sinh trưởng ở phía Nam đèo Hải Vân. Tuy nhiên hiện nay, nhờ nỗ lực thuần hóa giống, một số nhà vườn miền Bắc đã trồng thử nghiệm thành công. Dù vậy, do biên độ nhiệt giữa mùa đông và mùa hè quá lớn, quả bòn bon được trồng ở đâu có khí hậu lạnh thường có kích thước khiêm tốn hơn và tỷ lệ đậu trái cũng không đồng đều như tại thủ phủ miền Trung hay miền Tây.

Mùa bòn bon tháng mấy? Quả bòn bon có vào mùa nào?

Bên cạnh nguồn gốc, thời điểm thu hoạch cũng là thông tin được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Thông thường, cây sẽ bắt đầu trổ hoa vào dịp đầu xuân (tháng 1 đến tháng 3), sau đó kết trái và cần 3 đến 4 tháng để chín rộ. Vậy mùa bòn bon tháng mấy?

Do đặc thù thời tiết, mùa bòn bon tại từng vùng sẽ có sự luân phiên. Tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thời điểm thu hoạch chính vụ thường rơi vào tháng 6 đến tháng 8. Trong khi đó, nếu hỏi mùa bòn bon vào tháng mấy tại Quảng Nam, thì người dân sẽ bắt đầu hái quả muộn hơn, kéo dài từ tháng 8 vắt sang tháng 9. Riêng với giống bòn bon Thái Lan hiện được trồng tại Đông Nam Bộ, bòn bon có vào tháng mấy? Mùa vụ của giống này thường rộ lên vào khoảng tháng 5 đến tháng 7 âm lịch.

Vào những ngày đầu mùa, giá bòn bon hái tại vườn khá cao, dao động quanh mức 50.000 đến 70.000 đồng cho mỗi ký. Khi bước vào chính vụ, mùa quả bòn bon chín đồng loạt rợp trời, mức giá sẽ hạ nhiệt đôi chút, phù hợp để các gia đình mua lượng lớn về thưởng thức. Dĩ nhiên, thời gian chín và giá cả còn phụ thuộc rất nhiều vào lượng mưa hay cái nắng của từng năm.

Bí quyết chọn mua và thưởng thức bòn bon chuẩn vị

Để chọn được chùm bòn bon ngon ngọt, không bị sượng hay chua loét, người mua cần chú ý quan sát lớp vỏ. Những quả ngon thường có vỏ màu vàng nhạt hoặc hơi ngả nâu đều, khi chạm tay vào có cảm giác căng mọng, hơi mềm nhẹ. Tuyệt đối nên tránh những chùm có quả xanh xen lẫn hoặc xuất hiện nhiều đốm thâm đen, bởi đó là dấu hiệu quả bị hái non hoặc đã để lâu ngày, dập nát. Dù bạn mua quả bòn bon ở đâu, cũng nên cẩn thận quan sát kỹ phần vỏ này.

Nhiều người đi chợ vẫn thường nhầm lẫn giữa bòn bon và dâu da xanh do hình dáng tương đồng. Cách phân biệt rất đơn giản: dâu da chín sẽ ngả màu vàng sậm, vỏ mỏng bóng loáng và vị thiên về độ chua. Ngược lại, vỏ bòn bon có phần nhám và dày hơn đôi chút, vị ấp ủ bên trong là sự ngọt thanh tao nhã.

Khi ăn, thực khách chỉ nên dùng tay bóc vỏ, không nên cắn trực tiếp. Lớp mủ nhựa tiết ra từ vỏ bòn bon không thực sự thân thiện với sức khỏe nếu tiếp xúc nhiều. Đối với những hạt nhỏ, lép có thể nhai nuốt để cảm nhận vị bùi, nhưng với hạt già to, tốt nhất nên nhả ra vì chúng mang vị đắng gắt.

Giữa thị trường trái cây đa dạng nhưng cũng lắm nổi trôi, việc tìm được những chùm bòn bon chín cây tự nhiên không phải lúc nào cũng dễ dàng. Đối với những thực khách trân trọng giá trị nông sản nguyên bản, việc tham khảo các địa chỉ cung cấp uy tín như Vườn Nhà Tía Má luôn là một gợi ý đáng cân nhắc. Tại đây, từng chùm bòn bon được tuyển chọn kỹ lưỡng đúng mùa vụ từ những vùng trồng chất lượng, giữ trọn vẹn vị ngọt thanh mát mẻ của thức quả miền nhiệt đới dâng tặng cho mâm cơm gia đình.

Tham khảo thêm:

• Cây bòn bon: Đặc điểm, Cách trồng bòn bon Thái & Bao lâu có trái?