Hướng dẫn cách trị bệnh xì mủ trên cây mít Thái và phòng xơ đen

Cây mít Thái siêu sớm từ lâu đã trở thành cây trồng chủ lực giúp nhiều hộ nông dân khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long và Tây Nguyên cải thiện kinh tế nhờ đặc tính mau cho trái và thu hoạch quanh năm. Thế nhưng, việc khai thác liên tục kèm theo mật độ trồng dày đặc đã khiến vườn cây dễ suy yếu, tạo rào cản lớn trong việc duy trì năng suất. Để bảo vệ thành quả lao động, người trồng cần nắm vững cách trị bệnh xì mủ trên cây mít Thái cũng như phương pháp ngăn chặn tình trạng xơ đen từ gốc rễ.

Nhận diện và cách trị bệnh xì mủ trên cây mít Thái tận gốc

Bệnh nứt thân xì mủ được xem là rủi ro lớn nhất có thể làm chết cả vườn cây nếu không được can thiệp kịp thời. Tác nhân chính gây ra tình trạng này là nấm Phytophthora, một loại nấm thủy sinh có khả năng bơi lội và lây lan rất nhanh theo dòng nước trong mùa mưa lũ. Chúng thường rình rập ở các vùng đất ngập úng, thiếu oxy và xâm nhập vào cây qua các vết thương hở hoặc vùng rễ non yếu ớt.

Khi cây nhiễm bệnh, lá sẽ bắt đầu xỉn màu và rụng dần từ dưới lên trên. Trên thân cây xuất hiện các vết nứt rỉ ra chất nhựa lỏng trong suốt, sau đó đặc lại thành màu nâu đỏ hoặc đen sẫm. Lúc này, phần vỏ quanh vết bệnh đã thối nhũn và hệ rễ tơ bên dưới mặt đất cũng đang dần hư tử.

Để cứu vãn tình hình, nhà vườn cần áp dụng phác đồ điều trị ba bước thật dứt khoát. Bước đầu tiên là cắt đứt nguồn sống của nấm bệnh bằng cách ngưng tưới nước, ngưng bón phân đạm và lặt bỏ toàn bộ trái trên cây để giữ lại chút nhựa sống cuối cùng. Tiếp đến, người trồng dùng dao sạch cạo bỏ phần vỏ thân bị xì mủ cho đến khi lộ ra lớp gỗ trắng sáng khỏe mạnh. Thao tác này giống như việc phẫu thuật cắt bỏ mô hoại tử, giúp ngăn chặn mầm bệnh lây lan sâu hơn vào mạch dẫn.

Sau khi làm sạch vết thương, bước thứ hai là sử dụng các loại thuốc gốc Metalaxyl hoặc Fosetyl-Aluminium pha sệt để quét trực tiếp lên bề mặt vừa cạo. Quét liên tục hai đến ba lần, mỗi lần cách nhau một ngày cho đến khi vết bệnh khô cứng lại. Đồng thời, nhà vườn cần pha loãng thuốc tưới đẫm vùng gốc và phun ướt toàn bộ tán lá để tiêu diệt nấm lẩn trốn dưới đất. Bước cuối cùng, khi cây đã ngừng chảy nhựa và dần hồi tỉnh, việc bổ sung các dòng kích rễ hữu cơ như Humic và nấm đối kháng Trichoderma sẽ giúp hệ rễ non tái sinh, thiết lập lại lớp áo giáp sinh học bảo vệ cây về lâu dài.

Xử lý dứt điểm nỗi lo mít Thái siêu sớm bị xơ đen

Nếu xì mủ làm chết cây thì xơ đen lại đánh cắp giá trị thương phẩm của trái. Tình trạng trái mít Thái bị xơ đen không thể chữa trị khi đã biểu hiện ra bên trong ruột, do đó việc hiểu rõ cơ chế để phòng ngừa từ sớm là con đường duy nhất. Thủ phạm chính gây ra hiện tượng mít Thái siêu sớm bị xơ đen là vi khuẩn Pantoea stewartii, chúng lợi dụng nước mưa để di chuyển vào nướm hoa cái ngay từ lúc cây đang thụ phấn.

Sự thiếu hụt dinh dưỡng, đặc biệt là vi lượng Canxi và Bo, chính là cơ hội vàng để vi khuẩn tấn công. Người trồng có thể hình dung Canxi giống như lớp xi măng gắn kết các viên gạch tế bào thực vật lại với nhau thành một bức tường vững chắc, tạo nên hợp chất Canxi Pectate. Khi cây thiếu Canxi, bức tường này trở nên lỏng lẻo, tạo khe hở cho vi khuẩn xâm nhập, làm hoại tử múi mít và chuyển xơ thành màu đen cứng. Thêm vào đó, việc thiếu hụt nguyên tố Bo làm cho quá trình thụ phấn diễn ra không trọn vẹn, khiến trái lớn lên bị méo mó, lồi lõm bất thường.

Người sành vườn thường dựa vào hình dáng và âm thanh để loại bỏ sớm những trái mang mầm bệnh. Những trái khỏe mạnh sẽ có hình trụ tròn đều, gai nở to, da bóng và khi gõ vào phát ra tiếng kêu bình bịch chắc nịch. Ngược lại, trái nhiễm xơ đen thường tóp lại ở phần đầu, gai nhọn hoắt mọc chen chúc không đều, khi vỗ nghe tiếng bộp bộp rỗng ruột. Để phòng ngừa, nhà vườn cần chú trọng phun xịt các chế phẩm Canxi-Bo hữu cơ ướt đều chùm hoa ngay từ giai đoạn nhú mầm, đồng thời mạnh dạn tỉa bỏ những trái méo mó ngay từ khi mới bằng nắm tay để dồn sức nuôi dưỡng lứa trái đạt chuẩn.

Quản lý các đối tượng sâu bệnh hại trên mít Thái khác

Bên cạnh các loại nấm khuẩn rình rập, việc kiểm soát các loại sâu bệnh hại trên mít Thái cũng đòi hỏi sự tỉ mỉ. Hai đối tượng thường xuyên phá bĩnh năng suất nhất là sâu đục trái và ruồi vàng. Bướm đêm thường đẻ trứng ở những khe hở giữa các trái chùm, sau đó sâu non nở ra đục những đường hầm sâu vào phần thịt quả, mở đường cho nấm mốc thối nhũn đi theo. Nguy hiểm hơn, ruồi vàng cái dùng vòi chích thẳng vào vỏ trái lúc sắp chín, đẻ dòi ăn rỗng phần cơm bên trong làm trái rụng hàng loạt và bốc mùi chua nồng.

Biện pháp cơ học mang lại hiệu quả cao nhất để đối phó với nhóm côn trùng này là sử dụng túi lưới cước để bao trái. So với túi nilon dễ gây hầm hơi và đọng nước làm nám vỏ, túi lưới cước giúp trái mít được hít thở tự nhiên, quang hợp tốt mà vẫn ngăn chặn được sự tiếp xúc trực tiếp của nước mưa hay vòi chích của ruồi vàng. Việc mặc áo giáp cho trái cần được thực hiện ngay sau đợt tuyển trái cuối cùng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đến ngày thu hoạch.

Xây dựng nền tảng canh tác bền vững cùng Vườn Nhà Tía Má

Chìa khóa để sở hữu một vườn mít khỏe mạnh không nằm ở việc chạy theo những loại thuốc hóa học đắt tiền, mà bắt nguồn từ tư duy canh tác phòng bệnh hơn chữa bệnh. Mô hình lý tưởng là duy trì mật độ trồng thưa vừa phải để đón nắng gió, kết hợp việc xẻ mương lên liếp cao ráo nhằm tránh ngập úng vùng rễ vào mùa mưa bão.

Tại Vườn Nhà Tía Má, nguồn nông sản chất lượng luôn khởi nguồn từ một nền đất tơi xốp, giàu mùn và dồi dào vi sinh vật có lợi. Việc chuyển dịch từ phân bón vô cơ sang ưu tiên sử dụng phân chuồng ủ hoai mục kết hợp nấm Trichoderma định kỳ sẽ giúp đất cân bằng độ pH. Chỉ khi rễ cây được bám sâu vào một môi trường đất khỏe mạnh, cây mít Thái mới đủ sức đề kháng chống chọi lại mọi biến động của thời tiết, ngăn ngừa triệt để tình trạng xì mủ, xơ đen và mang đến những lứa trái ngọt lành, an toàn cho người tiêu dùng.

Tham khảo thêm:

• Cách chăm sóc mít thái khi có quả: Kỹ thuật bọc và tỉa trái chuẩn
• Hướng Dẫn Cách Tỉa Cành Mít Thái Chuẩn Kỹ Thuật, Cây Sai Quả
• Hướng dẫn cách xử lý mít Thái ra hoa nghịch vụ trĩu quả